Chỉ Quan Hoàn Tĩnh

Chỉ. Sau khi đã thành thạo phương pháp “tương tùy” thì dồn sự tập trung vào giữ sự bình ổn về tâm lý.
Quan. Quan sát trạng thái của hơi thở ra vào cơ thể.
Hoàn. Quan sát phản ứng khi hơi thở đi vào trong cơ thể.
Tĩnh. Tĩnh tâm, giữ trạng thái quân bình về tâm lý, dẹp bỏ tà niệm, đi vào trạng thái phiêu diêu.
Khi đã tu luyện đến ngưỡng nhất định người tu sẽ có cảm giác gọi là “bát xúc”, bát xúc là: động dương, lương, noãn, khinh, trọng, sáp, hoạt. Từ “bát xúc” làm nảy sinh mười “công đức” là: không, minh, định, trí, thiện tâm, nhu nhuyễn, hỉ, lạc, giải thoát, cảnh giới tương ứng. Trong đó cõi lòng được rộng mở là “không”, trong sạch, đẹp dẽ là “minh”, tâm trạng vững vàng, bình thản là “định”, không còn cảm thấy mê muội, nghi hoặc là “trí”, biết ăn năn, tin tưởng, ton trọng là “thiện”, không có ý tưởng ngông cuồng là “nhu nhuyễn”, vui vì điều nhận được là “hỉ”, vì đạt được thành tựu tu luyện mà cõi lòng mừng mỡ là “lạc”, không còn tham, dục, sân, si là “giải thoạt”, yên ổn bước vào giai đoạn mới là “cảnh giới tương úng”.
Thuật thiền tu có bốn “cảnh giới”, có thể coi đây là bốn bậc tu. Cấp “bát xúc” ở trên được coi là cơ sở, chứ chưa được “nhập phẩm”. Nó chứng tỏ người đó đã có một só điều kiện cơ bản, có thể bước vào cấp độ tiếp theo là “sắc giới định”. Bao gồm:
Sơ thiền. Đây là thiền thứ nhất của “sắc giới định”. Chia làm năm nội dung: giác, quan, hỉ, lạc, nhất tâm, giác: Khi chạm vào người, vẫn cảm nhận được cảm giác. Quan: phân biệt được “bát xúc” và các “công đức”. Hỉ: vui mừng vì cái đã đạt được. Lạc: dễ chịu, vui mừng. Nhất tâm: bình thản, không động. Ở Sơ thiền vẫn tồn tại yếu tố “giác” và “quan”, chưa đạt đến sự thuần khiết do vậy, cần loại bỏ đi giác quan, sự cảm nhận, do vậy cần bước vào thiền thứ hai (nhị thiền).
Nhị thiền: Nhị thiền gồm bốn nội dung: nội tĩnh, hỉ, lạc, nhất tâm. Nội tĩnh: là trạng thái tĩnh lặng. Sau khi đã loại bỏ được yếu tố giác quan như “nước kia trong sạch, không có gợn sóng, soi bóng trăng sao, núi non”. Hỉ và lạc ở giai đoạn này cũng không giống sơ thiền, nó ở mức độ cao hơn, nhất tâm thì giống với trong sơ thiền, nhưng trong nhị thiền vẫn còn “hỉ” do vậy còn làm nảy sinh sự phiền não, do vậy cần phải bước vào tam thiền “vô hỉ chi lạc”.
Tam thiền: gồm năm nội dung: Xá, niệm, trí, lạc, nhất tam. Xá: Loại bỏ “hỉ” còn lại của nhị thiền.