Dự đoán theo chu dịch

Nhưng cho dù vậy vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau khi xác định tính chất của Chu dịch.
Thực chất Chu dịch là cuốn sách bói toán cổ, trong “Từ khố để yếu” nói: “sách “dịch” dùng thiên đạo để làm sáng việc người”. Cũng chính vì vậy mà Chu dịch đã không phải chịu cái họa đốt sách, chôn nho sinh của Tần Thủy Hoàng và được lưu truyền cho đến ngày nay để phát triển trở thành bộ môn có hệ thống, hết sức bí ẩn huyền diệu – Khoa học dự đoán theo Chu dịch.
Chu dịch được hợp thành bởi hai bộ phận: dịch “Kinh” và dịch “Truyện”. Vậy thì việc sử dụng bát quái trong Chu dịch để tiến hành dự đoán có dựa trên nguyên lý tự nhiên nào không? Câu trả lời là “Có”. Quan niệm duy vật sơ của Trung Quốc cổ đại cho rằng: Khi trời, đất còn chưa phân chia thì trong vũ trụ tràn ngập “khi”, trạng thái hỗn độn này của vũ trụ được gọi là thái cực, thái cực phân lưỡng nghi tức là âm dương, trong đó khí nhẹ, trong thì bay lên thành thời (dương), khí nặng, đục thì lắng xuống thành đất (âm). Từ âm, dương sinh tứ tượng. Tứ tượng là thiếu âm, thiếu dương, lão âm, lão dương. Khi đã có đủ tứ tượng thì cũng có nghĩa là có đủ văn cứ cho sự sinh ra và biến hóa của vạn vất. Từ tứ tượng sinh bát quái tức là: Càn, đoài, ly, chấn, tốn, khảm, cấn, khôn, lần lượt đại diện cho trời, ao, hồ, hoa, sấm, gió, nước, núi, đất. Do vật bát quái cũng là thu nhỏ của mọi thông tin trong vũ trụ. Vì sao lại như vậy?. Theo những kiến thức khoa học mới nhất về vũ trụ cho rằng vũ trụ là một chỉnh thể thống nhất hữu cơ. Những thông tin mà nó chứa đựng có thể chia thành: thông tin bộc lộ và thông tin tiềm tàng. Trong đó cái thứ nhất là cái đã được thể hiện mà chúng ta có thể nắm bắt được. Cái thứ hai chỉ những thứ tồn tại tiềm ẩn trong vũ trụ và bên trong sự vật mà vẫn chưa thể hiện ra, là những thông tin mà chúng ta không cảm giác được toàn bộ yếu tố thứ nhất và thứ hai này đã cấu thành hệ thông thông tin của vũ trụ. Bất cứ một hệ thống mẫu hệ nào cũng chứa đựng thông tin của cả chỉnh thể. Cũng như mỗi người chúng ta đều có hai mắt, tứ chi, ngũ tạng, lục phủ, thất khiếu, bát mạch, thập chỉ. Những thứ đó không phải tự nhiên mọc ra mà dứt khoát là cái thu nhỏ của vũ trụ. Điều này cũng giống như một cành liễu cũng mang thông tin của cả một cái cây, nếu anh bẻ một cành liễu cắm xuống đất, nó sẽ mọc thành cây liễu, cũng giống như một quả trứng gà nở ra một chú gà con, một trứng kết hợp với tinh trùng cho ra một con người.