Thuật tịnh cốc

Trên thực tế, thuật tịnh cốc là sự phát triển tất yếu của thuật luyện nội đan của Đạo gia.
Cát Hồng
Cát Hồng, nhà lý luận dưỡng sinh nổi tiếng của Đạo giáo thời Đông Tấn đã phát triển thuật dưỡng sinh trường thọ đến trình độ chưa từng có trong lịch sử. Tác phầm nổi tiếng “Bão phác tử” của ông đã có ảnh hưởng rất lớn đến các thế hệ sau. “Bão phác tử” gồm 20 cuốn, tổng hợp lý luận dưỡng sinh trường thọ của các môn phái từ đời Chiến quốc (475 – 221 trước công nguyên) trở lại, bao gồm ba nội dung chủ yếu là các phương thuốc, phương pháp dưỡng sinh, phương pháp kéo dài tuổi thọ, những ghi chép này đến ngày nay vẫn được giới y học coi trong. Qua việc giảng giải về những điểm khó dễ trong tu hành của đạo gia mà nói lên quan điểm dưỡng sinh trường thọ, ông nói “Trường sinh tiên phương, tắc duy hũy kim đan”, thuốc tiên trường sinh duy nhất chỉ có Kim đan. Cát Hồng nhấn mạnh đến vai trò của “Kim đan” trong tu luyện, “Kim đan” theo quan điểm của ông là nguyên khí vốn có sẵn trong cơ thể. Thuật dưỡng sinh “thủ nguyên tồn chân” của Cát Hồng luôn được những người tu luyện dưỡng sinh coi là câu chú thần diệu. Với vai trò là người kế thừa và phát triển những lý luận dưỡng sinh của Đạo giáo, ông đã có bước phát triển lớn trong Đạo học. Lý luận của ông còn mở rộng ra áp dụng cho người thi hành chính sách, trong đó nhấn mạnh chính sách cai trị phải đi trước, ngăn ngừa biến động từ khi chưa phá t sinh, trong biện pháp thì vừa đủ mà không quá tay, xem dân tình để điều chỉnh chính sách.
Một nhân vật nổi tiếng khác của Đạo giáo là Vương Huyền Lãm có những cống hiến rất lớn cho nền văn hóa dưỡng sinh của Đạo giáo.
Lý luận “Tu đạo luận” của ông là lý luận kinh điển cho phương pháp tu hành dưỡng sinh của Đạo giáo. Theo ông người tu đạo và người không tu (chúng sinh) vừa giống nhau lại vừa khác nhau, vừa thông thường lại vừa bất thường. Đến với người tu đạo thì tiêu chuẩn cao nhất là đạt đến “chân đạo”, muốn vậy thì phải tu luyện theo phương pháp “tọa võng dưỡng chân”, ngồi tĩnh lặng điều hòa chân khí, để đạt được điều này thì điều đầu tiên người tu đạo phải thực hiện được đó là”đương diệt tư kiến, tri kiến diệu tân, nãi đắc đạo hi”, người tu đạo đầu tiên cần tự loại bỏ những ý niệm, định kiến trong lòng, đưa tâm tính quay về trang thái đơn giản, thuần nhất như lúc ban đầu, như đứa trẻ mới sinh còn ngây thơ, cách tu luyện cũng không thể do cưỡng ép trái với ý mình, vì như vậy không mang lại kết quả.